00:00Why? Wanted!
00:05Matagal nang pinaghanap ng mga residente.
00:08Nahuli na!
00:10Hindi sa gobyerno ha,
00:12kundi yung nasa Bataraza sa Palawan.
00:15Nagkagulo ang mga residente ng barangay Rio Tuba sa bayan ng Bataraza sa Palawan
00:32nitong Merkoles ng gabi.
00:34Nung nabitag nila,
00:36ang matagal na raw nilang pinaghanap.
00:43Isang buhaya.
00:45Na nasa 14 feet ang haba.
00:49Ayan!
00:50Kitang-kita sa video, ayan o! Sige!
00:54Kinaladkad ito ng mga residente na parang kotse-kotsehan lang.
01:07Ang buhayang ito raw kasi ang salarin sa pagkawala ng kanilang mga alagang hayop.
01:14Kinakainan na rin po kami ng buhaya po.
01:16Ang mga alagang aso po namin ay kinakain ng mga buhaya.
01:19Gawin ninyong tama ang paghuli kung hindi lagot kayo.
01:23Kawawa din mga buhaya dyan.
01:24People are invading their territory tapos pag nagkaroon ng mga incident,
01:27they blame the crocs.
01:28Sa ganitong sitwasyon,
01:30masasabi nga bang makatuwiran ang ginawa nilang paghila-hila sa buhaya.
01:35Merkules ng gabi, nung may napansin daw si Stephanie sa ilog.
01:48Akala ko po kahoy lang, biglang gumalaw siya.
01:51Nakita ko po yung buhaya, nakangangan na po.
01:54Ang pakay raw ng buhaya, ang aso ni Stephanie.
01:58Pukunin niya na po yung aso.
02:01Maging kalampag ko po ng kahoy para madistract po siya.
02:04Lumubog po siya yun.
02:05Ang manging isda at vlogger na rin si Alfonso.
02:09Lakas loob na benediyo nga ng buhaya.
02:12Yan.
02:13Oh my god!
02:14Kitang kita sa video, ayan o. Sige, ganyan.
02:15Wow, mga idol, suabi.
02:17Nagahanap ng aso.
02:18After nun, napagpasya na hulihin na lang.
02:21Naisipan po nila si Luin.
02:23Tapos yung nalusat niya na po sa lig po ng buhaya.
02:26Hinila po ng asawa ko yung lubid.
02:28Ang buhaya, napunta sa ilalim ng bahay ni Isidro.
02:32Ang problema, tuwing hilain nila yung tali ng ganon,
02:35itong bahay nang nagayugyugno ng ganon.
02:43Itong mga idol, sinilo na.
02:45Pinapatakbo namin sa malayo para yung mga bahay hindi masira.
02:48Ah!
02:49Malaki!
02:50It's gone!
02:51Laki!
02:52Laki!
02:53Uncle Danny!
02:54O, mga idol, nagkakagulo.
02:57Pinihila nila yung lubid.
03:01Nahuli na ang buhaya.
03:02Ayan o.
03:03Nakakalaki.
03:05Malaking kaguluhan ito at nahuli ang buhaya.
03:09Nakakagulo na.
03:11Hindi raw talaga nila patatakasin pa ang buhayang ito,
03:14lalot mula nitong nakaraang taon,
03:16mahigit labing limang mga kayo na raw ang nabiktima ng mga gumagalang buhaya dito sa Rio Tuba.
03:27Apat sa mga asong kinain ang buhaya,
03:30alaga ni Isidro.
03:33Nung una, hinayaan lang daw niya na malayang makagala ang kanyang mga aso.
03:38Sa dalas daw kasi nilang makakita ng buhaya sa kanilang barangay,
03:41natutunan na rin nilang mamuhay kasama ang mga ito.
03:45Sivilized na yung buhaya na ito.
03:47Minsan po marinig mo siyang naghihinga ng malalim.
03:50Parang yung hininga ng kalabo.
03:52Ang katwiran kasi ng iba,
03:55pag hindi mo raw ginagalaw,
03:57hindi naman mga ano.
03:59Kaya yun, parang nasanay na rin kami.
04:02Pero sinakmal daw ng takot si Isidro
04:05nung isa-isa ng pinuntiryah ng mga buhaya ang kanyang mga aso.
04:11Si Tootsie, nagulat na lang kami nung nagkalampag
04:13tapos biglang sigaw yung aso ng
04:16Nung pagtingin namin, wala na yun.
04:20Bumubula yung tubig papunta na doon.
04:22Ang ina naman ni Tootsie na si Princess na dali rin daw.
04:26Matagal na naming pina-pluslightan yung buhaya.
04:29Nandun, naka-abang sa tulay, naka ganun ba?
04:31Nakalabas lang yung ulo ganun.
04:33Ito namang aso,
04:34aywan ko kung bakit pumunta doon sa lugar na yun.
04:37Pumunta doon at doon pa naghiga sa harap mismo ng buhaya.
04:41Ayun, saglit lang.
04:42Biglang inangat ng buhaya yung ulo.
04:45Kitang-kita ko sinakmal.
04:49Gusto rin sana na iligtas yung aso.
04:51Kung kaso wala ka na rin magawa,
04:53hindi mo man pwedeng talonan bago agawin sa bunga nga.
04:56At hindi na lang daw mga hayop ang puntirya ng mga buhaya,
05:01pati na tao.
05:03Nito lang Oktubre,
05:05nabiktima ng buhaya ang pinsa ni Reynalin
05:08na si Leonardo biglarong itong sinakmal sa ulo
05:12habang ito'y nagpapahinga.
05:14Kadaong po, doon po tala sila mismo sa pier.
05:17Hindi pa rin kaagad nahanap ma.
05:19Hanggang nakita na lang nila ang katawan ni Leonardo
05:22sa bakawan na wala ng buhay.
05:25Hindi po talaga namin lubos akalain
05:27na ganun ang mangyayari sa kanya.
05:29Kasi,
05:32may hirap mag-isip ma.
05:35Nasakit pa rin po hanggang sa ngayon.
05:38Kasi,
05:39syempre,
05:40dahil sa buhaya,
05:42nawala yung buhay niya.
05:46Kaya,
05:47ang napag-initan nila kamakailan lang,
05:50ang higanting buhayang ito
05:52na kanilang nakorner
05:54at hinila sa pampang.
05:59Sasakmali niya na po yung aso.
06:01Kapag nagsigaw po kasi ako na may buhaya,
06:03kakainin yung aso.
06:10Nabuhay naman po siya.
06:11Nangangangal na siya.
06:13Nauli na.
06:14Hinila na po nila palabas
06:16yung buhaya po.
06:23Hanggang yun na nga,
06:24parang kotse-kotsehan lang nila ito.
06:27Kinalagkad!
06:28Ang uso ng buhaya,
06:45pinalian ng kable,
06:47iginapos din ang mga paan nito,
06:49at sinukluban pa o tinakpan ng tela ang ulo.
06:52Sobrang tuwa ako rin,
06:54at video,
06:55maganda yung,
06:56nakabideo ako ng maganda.
06:57Nauli na,
06:58mga idol!
06:59Napopo ako,
07:00pero yung saglit na naman po.
07:01Hindi naman po yung nagsaktan ang buhaya.
07:06Yun nga lang,
07:07ang pagtrato ng mga tigabataraza sa buhaya,
07:09humila rin
07:10ng mga negatibong komento online.
07:14Gawin ninyong tama ang paghuli
07:16kung hindi lagot kayo.
07:17Kawawa din mga buhaya dyan.
07:19People are invading their territory
07:20tapos pag nagkaroon ng mga incident,
07:22they blame the crocs.
07:23Hindi po yun yung tamang oangkop
07:26na pag-handle
07:27or pag-restrain
07:29ng isa pong crocodile
07:30dahil it will expose the crocodile to injuries.
07:34Dapat sabihin muna sa barangay,
07:36then ang barangay,
07:38i-report sa munisipyo
07:40and then si munisipyo
07:42pwedeng mag-report sa PCSD
07:44para puntahan namin yung area
07:47at i-assess.
07:51Hindi namin sinasaktan.
07:52Kinahuli lang namin ba?
07:53Sinsilo lang namin
07:55na maayos.
07:59Wala talagang intention ma'am
08:00na saktan yung buhayan.
08:01Okay pa nga po sa amin na nahuli
08:03kasi po kahit papano
08:04nababawasan yung pangamba namin.
08:06Ang hirap po doon tapos minsan
08:08kasama ko pa po yung mga anak ko.
08:09Yan po yung pinapangambahan ko
08:11kung baka bigla kami sakmalin.
08:12Eh, no choice naman kami.
08:14Dito yung bahay namin.
08:15Saan po ba kami uwi?
08:16Diba?
08:17Agad ni-rescue ng mga kawani
08:19ng PCSD
08:20o ng Palawan Council
08:22for Sustainable Development
08:24ang nahuling buhaya
08:25na isang saltwater crocodile.
08:27This crocodile is already an adult.
08:30Nakita namin na may mga sugat yung buhaya.
08:33Ang taas ng stress factor sa buhaya
08:36dahil nga sa kakahila sa kanya.
08:38Hindi ka dapat nanguhuli
08:43ng kahit na anumang wildlife
08:45unless yan ay intended for research
08:48or problematic crocodile na siya.
08:50Hindi rin daw dapat hinuli ang buhaya
08:52lalot breeding season nila ngayon
08:55panahon ng pagpaparami.
08:57Nakatakot lang po kasi nga po
08:59ano ba, baka
09:00pag wala po siya makuwang aso
09:01baka tao naman po.
09:03Ang buhaya di nala
09:05sa Palawan Wildlife Rescue
09:07and Conservation Center
09:09sa siyudad ng Puerto Princesa.
09:11Kailangan na siyang gamutin
09:13i-rehab
09:14and then after that
09:16we would assess
09:17kung peak pa siyang i-release sa wild
09:19or hindi na.
09:20Ang mga rescued crocodile po natin
09:22from the wild
09:23ay tumatagal po ng one month
09:25to two months
09:26or three months
09:27o mas matagal pa po
09:28bago sila napapakita
09:29after po nila ma-capture
09:30from the wild
09:31dahil po ginagin pa po nila
09:32at yung stress po
09:34sa pinagdaanan po nila ng rescue.
09:35Paalala natin
09:36na ang buhaya
09:37ay may ginagawa rin papel
09:39sa ating ilog at kalikasan.
09:41Hindi siya dapat kasuklaman
09:43at katakutan.
09:45Ang bakawan po ay natural habitat
09:47po ng ating mga crocodiles.
09:49Dahil nga po sa destruction
09:51ng kanilang habitat
09:52nagkakaroon ng reduction
09:54or loss
09:55ng kanilang source of food.
09:57At kaya naman po
09:59magahanap po talaga sila
10:00ng mga lugar
10:01kung saan makakahanap sila
10:04ng pagkain.
10:05We appeal
10:06for balance.
10:07We appeal for respect
10:08and we appeal also for
10:10protection of wildlife.
10:12Dubli ingat na lang po kami.
10:13Ganon.
10:14Kailangan bago dumaan
10:15plus light muna
10:16kung medyo madilim
10:17sirin muna yung tubig
10:18baka mayroong palutang-lutang
10:20hindi natin sigurado.
10:21Hati ang opinion sa ganitong mga insidente.
10:27Sino ba ang dapat mamayani?
10:29Kaligtasan ng mga tao
10:31o pagrespeto sa natural habitat
10:35ng mga buwaya?
10:39Sino ba kasi ang nauna?
10:41Sino ang may karapatan?
10:48Kaninong teritoryo ang mundo?
10:52Baka naman may tamang paraan
10:54para ang bawat nila lang
10:56may kalayaan.
10:58Haman.
11:12Alanggang ako ikaw ako.
11:13Alanggang ako man ka wala.
11:15Huwag ka ng sima.
11:17Maharap ko ito eh.
11:19Para kayo lawala din.
11:21Hindi ko na huwalam.
11:22Hindi ko na yung itindihan
11:23kung anong nangyari sa kanya.
11:25You're sure you're going to do everything for him.
11:29Do you really want to see him?
11:31Do you want to see him?
11:33There's nothing to do with him here.
11:44These people are using the demon to come to the world.
11:50Do you know who you should not see him?
11:55Is he?
11:58He's a person.
12:01He's dead.
12:02He's dead.
12:03He's dead.
12:04He's dead.
12:05He's dead.
12:06He's dead.
12:10Do you remember it?
12:12Don't you remember him!
12:17Do you know what you're saying about?
12:19Please, repent from talking about what you're saying.
12:23Ito pa patrakin sa tensyon.
12:26Father X,
12:27yan po bang pinakamatinding sanig na naharap ninyo?
12:34Hindi ako titigin hanggang hindi ako makapalingil.
12:38Tingin tayo pa patrakin.
12:40Kakampilatin ang Diyos.
12:42Kung mag-do mo kita sa akin, ha?
12:45Mayosunod ang karma mo, Sinti Arma!
12:49Papatawad ng Diyos sa lahat ang lumalapin sa atyo!
12:51Ito po si Jessica Soho at ito ang Gabi ng Laging.
13:09Thank you for watching mga kapuso!
13:22Kung nagustuhan niyo po ang video ito, subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
13:29And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
13:33Like you titulong video!
13:34Thank you,oman!
13:36I'm more the latest updates!
13:37Thank you, viewers!
13:39Thank you, man!
13:40And we'll be right back!
13:42In a minute, please.
13:44Please, please!
13:46We'll be right back!
13:47See you later!
13:48See you later!
13:49May you later!
13:50Pwedea programmable?
13:51Please!
13:52K City!
13:53Have a great day!
13:54May you soon!
13:55Please-
13:56Lamy, Lamy!
Comments