00:00Mga kapuso, may tanong lang ako po sa inyo.
00:04Hanggang saan ka kaya dadalhin ng selos ninyo?
00:08Huwag naman sana sa imburnal, no?
00:10Gaya nitong isang lalaking,
00:12pahirapan ang pag-aun sa isang manhole
00:14sa Caliraya Street, Barangay Tatalon, Quezon City.
00:20Ang mga rumesponde, gumamit na ng iba't-ibang aparato
00:23para maiangat ang takip ng manhole
00:26hanggang sa matagumpay siyang naiangat
00:28mula sa imburnal.
00:30Ang kwento raw ng lalaki sa barangay
00:33galing siya sa birthday ng dati niyang kinakasama.
00:37Pero ang kilig na palitan ng sakit
00:40dahil tumalon-umano siya mula sa isang tulay
00:43patungo sa ilog
00:44nang mataranta siya dahil nakita daw niya di umano
00:47ang kanyang dating kinakasama
00:50na may kasamang ibang lalaki.
00:52Ayon sa kapitan ng barangay,
00:54duda siya sa kwento ng lalaki
00:56dahil kapag tumalon ka daw sa San Juan River,
00:59de-diretsyo ka na agad sa ilog.
01:01Hindi raw nagpapakampante ang barangay
01:04lalot sa pag-verify daw mula sa mga polis
01:07na alaman nilang dati na palang nasangkot
01:10sa car napping ang nasabing lalaki.
01:13Ang insidente niyan,
01:14ang ating pag-uusapan,
01:16Ask Me, Ask Kachini Gaddy.
01:26Attorney, kung dati may pumasok sa imburnal,
01:29ito naman na trapped daw
01:30dahil tumalon sa ilog,
01:32ano ba ang sinasabi ng bata
01:33sa ganitong pangyayari?
01:35Sino po ba ang may responsibilidad
01:37sa ganitong mga imburnal?
01:40Well, totoo yan.
01:41Usually kapag ang pinag-uusapan natin
01:43ay mga kasaw ukol sa mga manhole,
01:45ito ay dahil may nahulog sa isang manhole na bukas
01:49kaya't may nahuhulog at nasasaktan
01:51o di kaya ay kailangan tulungan
01:54para maiahon dito.
01:56Kaya't ang diskusyon ay usually
01:57para sagutin ang katanungan
01:59kung sino ang dapat managot sa mga kasong ito
02:02dahil ang mga tao ay hindi dapat nahuhulog
02:05sa mga ganitong mga manhole
02:08unless merong pagpapabaya
02:09sa mga may control at responsibilidad
02:13sa pagpapagawa ng mga manhole na ito.
02:15At usually sinasabi natin
02:17na ang LGU ang may responsibilidad
02:20para sa public work
02:22sa kanilang mga kinasasakupan
02:23at may liabilidad sila for damages
02:26kung may nasaktan
02:28dahil nga sa kapabayaan nila.
02:30Pero unique po ang kasong to
02:33dahil hindi ito kaso ng open manhole
02:36na may nahulog.
02:37In fact,
02:38hirap na hirap nga
02:39ang mga otoridad
02:40na mabuksan ang takip ng imburnal
02:42dahil saradong sarado
02:44at napakabigat nito.
02:46Well, sa ilalim po ng ating batas,
02:48hindi naman otomatikong nangangahulogan
02:50na kapag may taong na-trap
02:51sa manhole
02:52ay liable agad ang gobyerno
02:54o ang may-ari nito.
02:56Kailangan pa rin patunayan
02:58na may negligence o kapabayaan.
03:00Halimbawa,
03:01kung bukas nga o sira ang manhole,
03:03walang sapat na warning o harang
03:05at alam o dapat alam
03:07ng responsible agency
03:08na may panganib doon
03:10pero hindi nila ito inaksyonan.
03:12Kaya sa sitwasyong ito,
03:14ang tanong ay,
03:15papaano nga ba siya
03:16napunta doon?
03:17So, ito ang isang kailangan
03:18tandaan
03:19sa mga ganitong sitwasyon
03:21parating dapat sinusuri
03:23ang testimonya
03:24ng isang tao.
03:25At marami ang dapat tingnan
03:27sa mga ganitong kwento
03:28o testimonya.
03:29Una,
03:30ang salaysay ba
03:31ay tumutugma
03:32sa physical
03:33o scientific reality?
03:35Kung hindi
03:35kapanipaniwala
03:37o hindi tugma
03:38sa realidad,
03:39hindi ito dapat
03:40bigyan ng maraming halaga
03:42lalo na kung ito
03:43ay isang kaso na
03:44o complaint.
03:45Sa pangyayaring ito,
03:46ang sinasabi ng barangay
03:47ay mukhang imposible
03:48na dinala siya
03:49ng agos
03:50sa lokasyon na ito.
03:51So,
03:52kung ito ay isang kaso,
03:53ipapakita na
03:54base sa flow
03:56o agos ng tubig
03:57sa ilog
03:57o sa mga layout
03:59na mga drain
04:00o imburnal,
04:01ang level ng tubig
04:02nang ito ay nangyari,
04:04maipapakita
04:04kung nagsisinungaling
04:06o kung kapanipaniwala
04:08ba ang kwento
04:08ng taon to.
04:10Pangalawa,
04:11kung ito nga
04:11ay isang kaso,
04:13titignan
04:13at susuriin din
04:14ang credibility
04:15ng taong
04:16nagbigay ng salaysay.
04:17Kung nagdududa na kayo
04:19dahil ang salaysay
04:20ay hindi sang-ayon
04:22sa physical evidence,
04:23edi mas lalo na
04:25kaya
04:26kung may record
04:27ang taong ito
04:28na kriminal
04:29o may record
04:30or history
04:31ng pagkasinungaling.
04:33Nawawalan siya
04:34ng credibility
04:35so ang aral natin
04:36mula sa pangyayari ito
04:38hindi dapat
04:39maniwala agad
04:40sa mga kwento.
04:41Maging mapanuri
04:42at tingnan
04:43ng ebidensya
04:44at ang nanungin.
04:46Tumutugma ba
04:47ang salaysay
04:47sa realidad
04:48ng mga bagay?
04:49Kung minsan
04:50nasa harap na natin
04:51ang katotohanan,
04:52ayaw pa natin
04:53maniwala
04:54at kung totoo man
04:55ang kwento na ito,
04:57walang dahilan
04:58kahit nabigong pag-ibig pa
05:00ang dapat na humantong pa
05:01na pupulutin pa kayo
05:03sa kangkungan
05:04este
05:04imburnal pala.
05:06Ang mga usaping batas
05:08bibigyan po nating linaw
05:09para sa kapayapaan
05:10ng pag-iisip,
05:12huwag magdalawang isip,
05:14Ask Me,
05:14Ask Attorney Gabby.