State of the Nation: (Part 1) Haze hazard; Pagtugon sa kalamidad; Atbp.

GMA News

State of the Nation is a nightly newscast anchored by Atom Araullo. It airs Mondays to Fridays at 11:05 PM (PHL Time) on GTV. For more videos from State of the Nation, visit http://www.gmanews.tv/stateofthenation.  #GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews   Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app. Download now on Google Play and App Store. Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!   GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.   For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta   For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de   Breaking news and stories from the Philippines and abroad: GMA News Portal: http://www.gmanews.tv YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026 Facebook: http://www.facebook.com/gmanews TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews Twitter: http://www.twitter.com/gmanews Instagram: http://www.instagram.com/gmanews GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Transcript

00:03Alos 3 oras na stranded sa dagat ang isang barge na papuntang Balinguan Port sa Misamis Oriental.

00:11Pumaliang makina ng barko ayon sa Philippine Coast Guard.

00:15Kumabot ang ilang oras bago nasa kluloha ng barge.

00:18Digtasan nakababa ang 57 pasahero.

00:21Iniimbisigahan pa ang insidente.

00:24Matapos ang ulaang dala ng habaga at haze naman nang bumalot sa ilang lugar sa bansa gaya sa Metro Manila.

00:30Galing ang usok sa mga nasusunog na gubat sa Indonesia.

00:34Mapanganib ang kalidad ng hangin kaya pinag-iingat ang mga residente.

00:38Ang tipto para protektado sa haze sa report ni Jonathan Andal.

00:45Naging impyerno dahil sa wildfires ang mga gubat sa Kalimantan, Indonesia.

00:50Sa gitna ng apoy at makapal na usok, natrap ang ilang tao at kinilangang sagipin.

00:57Ayon sa Indonesian Forestry Ministry, imula Enero hanggang nitong Hulyo, nasa 200,000 hektaryang lupa na ang natupok.

01:05Karamihan sa mga sunog, sa dyaraw ng ilang individual at kumpanya.

01:10Hirap ang mga otoridad sa pag-apola.

01:14Sa tindi ng wildfire, nabalot ng makapal na usok ang iba't ibang bahagi ng Indonesia.

01:20Delikado di lang sa mga tao, kundi pati sa mga orangutan na endemic o tanging sa Borneo at Indonesia lang

01:27matatagpuan.

01:28Pero nanganganib maubos dahil sa pagkalbo sa mga kagubatan.

01:31Maging ang estado ng Sarawak, Malaysia, na nasa Borneo Island din, nabalot ng haze.

01:37Ang usok na yan, tinangay ng habagat at umabot sa Pilipinas.

01:43Sa Metro Manila, halos di na maaninag ang ilang gusali sa kapal ng haze.

01:47As of 6pm, labing limang lugar sa Metro Manila ang nakapagtala ng unhealthy, very unhealthy, too acutely unhealthy na kalidad

01:56ng hangin.

01:57Isa riyan ang Quezon City na nagsuspindi pa nga ng face-to-face classes sa ilang antas sa public school

02:02ngayong araw.

02:03Apektado rin ang haze sa ilang bahagi ng Central Luzon at Mimaropa.

02:07Nakapagtala rin ang very unhealthy air quality ang Cebu.

02:11Ayon sa Department of Health, pwede yung magdulot ng hirap sa paghinga, pananakit ng dibdib, paglala ng mga sakit sa

02:18baga at iba pang karamdaman.

02:20Kapag nalanghap kasi ang mga particulate matter o PM 2.5, pwede itong bumara sa daluyan ng hangin at ugat.

02:28Delikado, lalo na sa mga bata matatanda at mga may sakit sa baga at puso.

02:33So pag ito pong isang buhok natin, isang piraso ng buhok, hinati po natin into 30.

02:40Ganyan po kaliit ang 2.5 microns.

02:43So yan po yung maliit na nakasuspend sa hangin na potentially pwede pong makapasok sa ating baga, sa ating daanan

02:52ng hangin.

02:53Hindi patiya kung hanggang kailan mawawala ang haze.

02:58Ngunit, base naman sa mga forecast ng pag-asa, like ngayon pong hapon at saka bukas po daw darating na

03:04araw ay uulan naman, may natural scrubbing mechanism po yan,

03:08kung saan ay rilinis dito yung mga fine particles at maaaring kung ma-address naman yung problema na level production.

03:16Habang may haze, payo ng mga eksperto.

03:18Hanggat maaari, manatili muna sa bahay at isa lang mga pinto at bintana.

03:22Mag-face mask kung lalabas.

03:24Mas mainam kung N95 o kung hindi, doblehin ang mask.

03:28Nakaka-filter siya ng up to 95%.

03:32So 5% lang yung potentially pwedeng lumusot.

03:36Payo ng health department, iwasang kuskusi ng mata kapag nasa labas.

03:40Pataka nito ng malinis na tubig o saline solution.

03:43Uminom din ng maraming tubig para matanggal ang irritant sa lalamunan.

03:47Jonathan Andal, GMA News.

03:49Walang pinipiling panahon ng krimen.

03:52Dahil ng ilang bahay sa Hagonoy, Bulacan, hindi lang pinasok ng baha, pinasok pa ng mga magnanakaw.

03:58May report si Marie Zumali.

04:03Sa isang subdivision sa Hagonoy, Bulacan, hindi lang tubig baha ang umaakyat.

04:08Nung isang linggo kasi ang limang bahay roon, inakyat bahay.

04:13Ang pinto, sinira talaga, mayroong forced entry ang nangyari.

04:16Kaya nagugulat kami na napasok na, natangay na ho pala, nahalongkat na.

04:21Walong lalaki ang nagpapalik-balik ng tatlong araw sa mga bahay.

04:25Madaling araw po nila na dadali, alas tres ng madaling araw.

04:30Kung kailan talagang payapa at natutulog ang lahat.

04:32Ang paalam po sa gwardya, mayroong nagpapahakot ng gamit para ilipat.

04:38Kasi siyempre po, hindi naman kami nakapagduda.

04:42Dahil sa ang ano nila, mayroong homeowner na tumawag sa kanila para maglipat bahay.

04:48Limas ang mga TV, refrigerator at mga split-type aircon ng mga residente.

04:52Hindi rin pinatawad ang makakapal na kawad.

04:55Pinaigting na raw ang siguridad sa lugar, lalot hindi lang daw mga bahay ang target.

05:00Tuloy-tuloy pa rin po yung pag-ronda, pati yung sa mga tricycle.

05:03Para po, nakukuha nandun po kasi tayo ma'am ng mga gasolina dito.

05:07Walang tao sa mga niloobang bahay.

05:10Hindi naman sila abandonado.

05:11Pero lumikas muna ang mga residente dahil hindi na matiis ang baha sa lugar nila na di humuhu pa.

05:17Sa mahigit tatlong daang bahay sa subdivision,

05:20wala pang isandaan o halos tatlong porsyento ang okupado.

05:23Tiis-tiis ang mga naiwan.

05:25Wala namang lilipatan, napakahirap.

05:29Kung magpapatas ka naman, parang nagpagawa ng isang malaking kun, kapos naman sa budget.

05:36Dito po sa partikular na kalsadang ito matatagpuan ang limang bahay na nilooban.

05:40Tukoy na raw po na mga kinauukulan ang mga salarin na nasa edad 15 hanggang 21 anyos.

05:47Tatlong beses nagharap sa munisipyo at sa barangay ang mga biktima, mga suspect at kanilang mga magulang.

05:52Sabi ng ilang biktima, walang sorry-sorry. Tuloy ang demanda.

05:57Dahil po kung bibidyan daw po nila ma'am ng pagkakataon,

06:01eh baka daw po ma'am na umulit daw po ulit, mag-uulit ulit lang daw.

06:06Isa po, nag-pile na po. Tapos yung dalawa po, dapat po nung nakaraang Tuesday,

06:11hindi po ma'am natuloy dahil sa nagkaroon po tayo ng bagyo po.

06:16Maris Umali, GMA News.

06:18Ngayong unang araw ng Setiembre, bumagsak ang piso.

06:22All-time low ang exchange rate ngayong araw.

06:2462 pesos and 40 centavos ang halaga ng piso kada US dollar sa palitan ngayong araw.

06:30Ayon sa isang ekonomista, efekto ito ng paglakas ng dolyar at panibagong pangamba ng hidwaan sa Middle East.

06:38May pagawa naman na good news.

06:41Buwa naman ang rollback sa presyo ng LPG ngayong araw.

06:4540 centavos per kilo yan, katumbas ng 4 pesos,

06:48and 40 centavos sa bawa sa kada 11 kilogram LPG tank.

06:52Ibig sabihin, sa datos ng Department of Energy, maglalaro sa mahigit 1,000 to 1,500 pesos ang presyo ng

07:00LPG tank.

07:01Paliwanag ng DOE, bumaba ang transport cost ng LPG na nabalanse ang pagtaasang contract price sa world market.

07:11Day 20 ng impeachment trial ni Vice President Sara Duterte.

07:14Wala o manong natanggap na confidential funds mula sa DEPED,

07:18ang Armed Forces of the Philippines ayon sa dalawang bagong testigong iniharap sa Korte.

07:23Tawag na yan sa mga aktibidad ng AFP na iniugnay sa pondo dahil naisama ito sa likwidasyon ng DEPED.

07:30May report si Ian Cruz.

07:40Sa pagharap bilang testigo ni na Colonel Manaros Moransing II at Colonel Magtanggol Panopyo ng AFP,

07:48giniit nilang walang natanggap na confidential funds ang AFP mula sa DEPED na nooy hawak ni Vice President Sara Duterte.

07:56Gano po kalaki ang funding by way of confidential funds na ipinrovide ng DEPED para sa YLS at IEC activities

08:08niyo noong 2023?

08:28Ang tinutukoy na aktibidad ay ang mga youth leadership summits at information and education campaigns

08:35para malayo ang mga kabataan sa criminal at terrorist groups.

08:40Isa sa mga nakiisa sa kampanya ang Department of Education.

08:44Ayon kinaburansing at panopyo, venue at pagtukoy sa mga lalahok na estudyante

08:49ang karaniwang tulong ng DEPED sa mga ganito aktibidad, pati tulong sa siguridad ng mga dadalo.

08:56Bilang patunay ng pakikisa ng DEPED sa mga aktibidad,

09:00hininga ng kagawaran si na Boransing at panopyo ng certification.

09:04Pero si Boransing nagulat ng malamang ang ibinigay nilang certification.

09:10Kinamit pala umano ng DEPED sa liquidation ng confidential funds.

09:14Doon ko lang po, formally nalaman yung information na yun, your honor.

09:19Did you have any reaction, Colonel, upon hearing or knowing that?

09:25Medyo nagulat po kami kasi yung po ang aming certification is only for the certification that we conducted,

09:32the Youth Leadership Summit.

09:34Hindi po namin sinacertify anything about money or funds, your honor.

09:40Gitine Boransing na hindi pinatutunayan ng certification

09:43ang paggamit ng DEPED ng confidential funds.

09:47Bilang signatory po nung inyong certification,

09:52pinapatutuhanan nyo ba na tama ang paggamit ng DEPED sa kanilang confidential and intelligence funds?

09:59No ma'am.

10:00The certification was their DEPED and other stakeholders' participation in the Youth Leadership Summit

10:08and the Information Education Communication Campaign.

10:11Batay sa liquidation report ng DEPED, lumalabas na 15.54 million pesos mula sa CONFI funds

10:18ang kabuang ginasos ng DEPED bilang pambayad umano sa reward kapalit ng impormasyon.

10:25Hindi na nag-cross-examine sa mga testigo ang depensa.

10:29Pero tanong ng ilang senator judge,

10:32dapat bang gamitan ng DEPED confidential funds ang mga aktibidad na yan?

10:37Would you characterize inputs given by DEPED insofar as the conduct of these YLS and IECs

10:44to be confidential in nature?

10:48Or the product of confidential activities?

10:52I cannot comment on if it's a product of a confidential activity, sir.

10:56But what they provided us were more of information on the school's schedules of specific schedules of the school year

11:07where the students may be allowed to join the Youth Leadership Summit

11:11and of course permission to talk with the students.

11:16Natanong din kung magkano ang pondo ng EFP para sa Youth Leadership Summit.

11:21Yung 8 na YLS na pinag-uusapan natin, magkano po yung total nun?

11:27Kahit estimate po.

11:28For the Army, it's around 30,000 per activity.

11:32For the local government units, for the participants, yung youth po,

11:36they provide the meals, they provide the T-shirts.

11:42Ano yung activities po ng DEPED?

11:44Yeah, for coordination, sir, then the use sometimes of their facility

11:49and they provide subject matter experts.

11:53Hindi ko kayo nagtaka na 15 million yung ginastos para sa information

11:57for events that don't cost more than maybe 200,000, 150,000 to 200,000 per event?

12:04I did not know the amount.

12:08Ian Cruz, GMA News.

12:14Sugatan ang isang polis matapos manong saksakinang magtiyuhin sa operasyon sa Cagayan de Oro City.

12:20Ayon sa polisya, sinaksak ang polis na magkagulo sa operasyon dahil nanlaban umano ang mga sospek.

12:27Naaresto ang dalawang sospek at maharap sa reklamong frustrated murder.

12:32Pero giit ng ina ng isa sa dalawang sospek, self-defense ang nangyari.

12:37Nagulat daw sila na hinahabol ang isa nilang kaanak ng di naka-uniforming polis.

12:42Tumulong daw ang ina ng sospek para matigil ang gulo pero nagkaroon ang agawan ng baril hanggang sa masugatan ang

12:49kanyang paa.

12:50Doon na daw sinaksak ng kanyang anak ang polis.

12:55Sa lupain ng sashimi, ibinida ang ating sariling kinilaw.

13:01Not just kinilaw na tuna, meron ding pork sisig, adobo silog, tomote-cue at lambanana-cue, maging dessert na mangga.

13:10Yan ang ipinagmamalaki ng Michelin-starred Filipino chef sa Philippine Fair na ginanap sa isang hotel sa Tokyo, Japan.

13:19Bukod sa specialty ng mga Pinoy, ginamit pa sa ilang potahe ang traditional artisanal sea salt na asin tibuok.

13:27Bahagi ang Philippine Fair ng pagdiriwang ng 70th anniversary ng diplomatic relations ng Pilipinas at Japan.

13:40Walang takas sa NLEX experience ang mga kapuso.

13:44Si sparkle artist Migs Almendras naglakad sa gitna ng pila ng mga natinggang sasakyan at pinakita ang baha sa isang

13:52gasolinahan.

13:55Naipit din sa traffic, si The People have spoken sa Lerby Peep Jusa, Joy Barkoma.

14:00More than 5 hours silang naroon, pero walang galawan.

14:06On spotlight naman ang pagkalas ni Joy sa podcast na Dog Show Divas.

14:11Sa isang post, sinabi ni Joy na she decided to step away.

14:15Nabasa niya ang mga komento sa kanyang guesting sa podcast, pero ngayon, aniya, she chose peas.

14:21Di niya i-dinetalye kung bakit, pero she's hoping all the best para sa podcast.

14:29It's Christmas time officially!

14:32Lumabas na kasi at nangaruling ang King of Christmas Carols, Jose Marichan.

14:37Humirit agad siya kaninang umaga kasama ang UH Barkada.

14:41Pero may kasama siya, si Mariah Carey.

14:46Iyan ang drag persona ni Baos Rufo.

14:48Mas feel na raw ang malamig na simoy ng hangin sa kanilang paglabas.

14:53It's time!

14:55Oh my God, it's time!

14:56But in Filipino, it's kumakain ng orasan!

15:02Athena Imperial, JMA News.

Category

Transcript

Recommended