00:00Birbirine ardına Balıkesir Sındırgı'da depremler meydana geldi ve bölgede de büyük bir panik oluştu açıkçası.
00:12Şimdi hem bölgenin durumunu konuşacağız, sındırgı depremlerini hem de olası Marmara depremi ne durumda?
00:20Bu deprem tetikler mi? Bu sorularımız olacak.
00:23Yanımızda Profesör Doktor Şener Üşümez Soy var.
00:26Efendim hoş geldiniz yayınımıza.
00:27Hoş bulduk.
00:28Şimdi Balıkesir'de dün de bir deprem oldu. Panikledi insanlar. Neler söylersiniz?
00:34Evet kimse sındırgı aldığını bilmezken biz sındırgıda risk olduğunu vurgulamıştık.
00:38Ağustos ayında olan riskten sonra, Ağustos olan.
00:43Şu an canlı yayındayız hocam.
00:45Ha öyle mi?
00:46Ağustos ayında riskten sonra 6.1'lik deprem olduğunda sındırgının altına sındırgıda dalıyordu.
00:53Ama artçılar sındırgının altı fayın kırıldığı yerde değil, sındırgıda dağına doğru gelmişti.
01:00Sındırgıda dağı da şu şekilde birbirine makaslayan, yani bir basamak gibi buna kürekle riskli fay diyoruz.
01:07Kürekten bir yeri deliyorsun, bir daha kazıyorsun.
01:10Onlar arka arka gelen böyle bir faylanma oldu.
01:13O faylar aslında bir sürü artışı gelmişti.
01:17Onlar artışı değildi.
01:18Bu yeni olan depremin öncüleriydi.
01:21Şimdi 6.1'lik depremi onlar oluşturdu.
01:25Düğünde bir tane 5'lik, 5.1'lik deprem oldu.
01:29Bu ikinci fayın dışında belki de öncü olacak bir depremdi.
01:34Bu anlattığım, bayır dediğimiz bir yere doğru gelen bir kesim.
01:37Burada faylar şöyle, elimi böyle koydum bir tanesi, ikincisi bu, üçüncüsü bu.
01:42Arda arda dizilmiş, birbirini açmış faylar var.
01:46O faylarda olan depremden dolayı, o faylarda olan depremden dolayı depremlerin aşağıda hepsi birleştirerek tek faya dönüyor.
01:54Burada bir deprem, ikinci deprem olarak ikinci fayı da getirdi.
01:59Zaten artçıları dediğimiz kesim, öncüyü de ikinci depremi getirmişti.
02:03Üçüncü deprem de gelebilir mi diye ortada bir kuşkumuz var.
02:06Artçıları o yüzden takip ediyoruz.
02:08Söyle, bu ne demek oluyor hocam?
02:11Yeni bir deprem beklentimiz mi var bizim?
02:15Tekrar başına geleyim.
02:16Yani birinci depremden sonra artçılar, dediğimiz faylar, depremler hepsi dağ üzerinde, dağ içinde olmuştu.
02:26Dağ içinde makaslanan o distrik faylarda oldu.
02:30Demek ki onlar artçı değil, öncüydü.
02:32Öncü demek faya stres geldi.
02:34O fayı kırma şafağındaydı.
02:37Ve ondan üç ay sonra bu kırıldı.
02:39Şimdi, bundan sonra son deprem, bizi alert eden, bu bahsettiğimiz kesimin dışında 5-10'da birlik deprem oldu.
02:48Yani fay, kuzeyden güneydoğuya doğru giden bir kesimde oluşmuştu.
02:52İşte burada fay, simav fayına doğru gitmiyor ama güneye doğru giden kuzeybatı, güneydoğu girişli bir doğrulukta bir fay kırılmıştı.
03:02Burada şimdi güneydoğu, kuzeybatı alanında olan artçılar var.
03:07Bu artçılardan yüreğinde var, bayırda var.
03:11Onlar bir deprem oluşturabilir veyahut da oradaki bu çift deprem yırtılması tamamlamış da olabilir.
03:18Peki, Marmara depremini konuşuyoruz yıllardır.
03:22Marmara depremiyle bu depremin bir alakası var mı hocam?
03:25Marmara depremiyle bu depremin alakası yok ama Marmara depremi için vurgulamamız gereken nokta şu.
03:30Karadeniz'de bir deprem oldu ve çok da çekmece ve büyük çekmece hissedildi.
03:35Herkes dedi, hani Karadeniz'de deprem yoktu.
03:37O 23 Nisan'da olan depremin artçısıydı.
03:39Artçısıydı, 23 Nisan'da olan deprem bu bölgede stresini boşalttığı zaman kumurgazla silir arasında 35 kilometre.
03:48Ama silir, büyük çekmeceden Yeşilköy'e kadar giden bir fay yoktu.
03:52O yüzden de artçılar orada bulunmuyordu.
03:54Ama artçı neredeydi?
03:55Orta sırtın doğusunda güney iniyor.
03:57Öbür tarafta silir çukurunda beşlik deprem oldu.
04:00Siyenede çıkmıştım orada.
04:01O da bunun artçısıydı.
04:02Peki İstanbul'da Kuzey Marmara kenesinde Adara fayı ve orta sırtta risk yok dedik.
04:09Orada gerçekten yok.
04:10Ama İstanbul'da tarih boyunca 1500-1900, 1719, 1766, 1894 ve 1999'da depremler olmuş.
04:18Onların oluş mekanizmasına baktığımız zaman son olarak 1894 depremi ile 1866 depremi
04:26aynı latürt içinde birbirini tamamlayan, birbirine aynı paralelikte olan bir çatal da olmuştu.
04:33O çataldaki deprem demek ki 1766'daki beklenen depremi 1894 enerjisini almıştı.
04:40Öbür taraftan 1999 fayın diğer kesimi kırıldı.
04:45Aralarında mesela 1963'de kırılan var.
04:47Ve böyle bir mekanizma ortada.
04:50Ve bu anlamda baktığım zaman buradan ne çıkarsınız?
04:52Daha evvelden 99 depreminde fay geldi teşvikiye.
04:56Oradan Esenyur'da doğru giden bir hattaydı.
05:00Orada risk vardır diye 25 yıldan beri söylüyorum.
05:02Ama son 1894 fayının Yalova Çınarık kıyısında çatal fayda olması
05:08ondaki stresi boşaltmış görülmekte.
05:11Şimdi hocam Balıkesir Sındırgı'da fayları konuşuyoruz ya
05:14ne kadar bir büyüklükte deprem oluşturma potansiyeli var o bölgenin?
05:18Söyledim ya eğer o fay 3 fay bir yerde kırılsaydı 6.6'lık deprem olurdu.
05:261970'de Gediz'de 40 km fay kırıldı 6.8 olmuştu.
05:30Ama burada 6.6'lık deprem yerine 3 tane 6'lık deprem olsa bile
05:35enerjisi onun 16 kat daha düşük bir enerji çıkmış oluyor toplam olarak.
05:39Yani 3 tane 6 artı 6 artı 6 ile çıkan enerji 3 tane 6.
05:45Ama bunu bir seferde kırıl zaman bu olduğu gibi 6.5 tam yüksek 7'ye yakın bir deprem
05:526.7'lik 6.8'lik bunun 16 kat daha yüksek enerjisi vardı.
05:56O yüzden Sındırgı'ların buradaki bu küçük depremlerle atlatmış olması olumlu bir şey.
06:01Ama daha boşalmadı o enerji.
06:03Bitmedi.
06:04Bir tane var ama bilmiyoruz onu dedim.
06:06Son 5'lik depremlerle olduğu kesim.
06:10Bayır dediğimiz yerde.
06:13Sındırgı'da ile deprem istiyorsan bir tane 6'lık olabilir diye düşündürürüz.
06:18Ben istemiyorum hocam.
06:19Ben onu demiyorum.
06:20Tamam şu anda canlı yayın.
06:21Beklentimiz ne?
06:22Ama 3 defa aynı şeyi söyletiyorsun bana ya.
06:25Tam anlamıyla anlamak için.
06:26Tam anlamıyla açıkça söylüyorum.
06:28Biri depremde 6.1'lik Sındırgı'nın altında oldu.
06:32İkinci depremde artçılar dediğimiz aslında Sındırgı Dağı'nda normal faylarda oluşan bir deprem vardı.
06:40Bunları biz artçı deniliyordu ama biz onu İshak Yılmaz'dan bunlar yeni depremin tomurcuktan alarak yeni depremi yapan kesimdi.
06:48Şimdi o bölümde birbirine böyle gelen iki faydı.
06:51Güzeyden güneye.
06:52Şimdi üçüncü bir fay üzerinde bazı hareketler var ama nereye?
06:56Bunu anlamamız için bu ikinci, üçüncü fayın deprem olmasını artçıların devam edip onda öncüler yaratılarak çıkardığı resmi görmemiz lazım.
07:06O artçıları o zaman bundan sonra takip edeceğiz.
07:08Evet.
07:09Bravo.
07:09Tabii uzun süredir Ağustos ayından bu yene balık kesir, sındırgı sallanıyor hocam.
07:15Binin üzerinde deprem olmuş yani sayıda oldukça fazla.
07:18Ondan hiç önemli değil yani.
07:19Sadece önemli olan ana kırılma.
07:22Depremi sayısı önemli değil buradan.
07:23Değil.
07:24Ana kırılma 15 kilometre uzunlukta.
07:27Genişlik 12 kilometre.
07:29150-200 kilometre bir yüze yırtılıyor.
07:32Beşlik depremde 3 kilometre çapında 10 kilometre bir yüze yırtılıyor onun etrafında.
07:36Dörtlük depremden 1 kilometre çapında yırtılıyor ama altılık bir depremde 10 kilometre çapında 100 kilometre karelik bir yer yırtılıyor.
07:446.1 150 kilometreye doğru 200'e doğru gidiyor.
07:48Burada kalan bir boşluk içinde bir altı deprem potansiyeli olabilir.
07:52İkiz yerine 300 doğurabilir deprem.
07:55En son cümle bu olsun.
07:56En son olmasın hocam şöyle.
07:58Balıkesir böyle bir potansiyele sahip ama çevre illerde fayatlarında durum ne?
08:02Onları nasıl etkiliyor?
08:03O bitmez.
08:03Senin kaç dakika bana veriyorsun?
08:05Süresiz hocam size verdim.
08:07Canlı yayın değil mi şu anda?
08:07Şu an devam ediyorum.
08:09O zaman Simav'a alırsak burada Simav Dağı'nda bağlı bir fayda değil.
08:13Birçok haritada Simav Dağı'nın devamı gibi gösteriyorlar bu sındırgıyı.
08:17Ama Simav Dağı'ndaki fayda 2011'de bir deprem vardı.
08:21Orada gördüğümüz olay.
08:22Daha açık olması için şunu soracağım.
08:24Balıkesir Simav'ı etkiler mi?
08:26Sındırgı Simav'ı etkiler mi hocam?
08:29Sındırgı sındırgı kadar etkiler.
08:31Etkilemek altılık depreminin etkisi etrafında 7 olur göbeği düştüğü yere.
08:34Ama Simav'da deprem olur diye baktığımız yerde Simav'ın kuzeyinde kuzey güne giriştiği yerlerde oluşan beşlik depremler vardı.
08:43Ama bu Simav Dağı'nın üzerindeki fayda değil.
08:46Yani fayı böyle yapıştırırsak bunun etrafında yırtılma olursa etrafında böyle yırtılmalar olursa bu büyük avucu yırtar.
08:53Ama parmaklarımın sıra bir sürü küçük küçük yırtılma olursa yırtılacak yüzey olmayınca deprem yapmaz.
08:58Simav'ın kuzeyinde Eğrigöz Dağı'nın doğu kenarındaki fayda bir sürü artçılar bir sürü depremler oluyor.
09:05Ama onlar deprem fırtınası Simav fayının üzerindeki deprem değil.
09:08Güney'e dönelim o zaman Manisa'dan başlayıp Manisa'nın hemen Salihli, Sart, Alaşehir ondan sonra Buldan oradan sonra Ladakya Denizli'ye doğru giden bir hat boyunca Ege bölgesi Anadolu'dan ayrılıyor.
09:24Ve tarihsel depremlerin çoğu burada olmuş.
09:26Hatta İsa'dan sonra 17'de Sart'ta olan bir depremde çok büyük bir deprem Alışe'ye gıda kırılmış.
09:33İncil'e de geçmiş.
09:35İsa'dan sonra Kırt'ta da Ladakya'da olmuş.
09:38Burası tarihin en büyük depremlerin olduğu yer.
09:40Güney'de Sındırkı ve Simav daha küçük bir noktada.
09:43Peki hocam Türkiye haritasını önümüze koyduk.
09:45Oraya koymayalım.
09:46Koyduk önümüze.
09:48Önümüzdeki süreçte bir beklentiniz bir uyarınız var mı?
09:51Türkiye için konuşmuyorum.
09:52Ben gördüğüm yerle konuşuyorum.
09:53Gördüğünüz bir yer var mı?
09:54Hayır ben gördüğüm yeri anlatıyorum zaten.
09:57Kimse Sındırkı adını bilmezken Sındırkı Simav'da risk vardır dediğim yeri düşünürseniz.
10:0125 yıl önce mi demiştiniz bunu?
10:03Hayır 25 yıl önce girizgah yapmıştınız o yüzden söyledim.
10:0625 yıl önce ben oralarda çalışıyordum.
10:08Tamam.
10:08Ama son depremi Ferdi Zeyrek vefat'tan sonra orada yazdığı makalelerden sonra bunu söylemiştim.
10:14Kaç sene önce uyardınız yani hocam?
10:17Ferdi Zeyrek nasıl öldü?
10:19Ben hatırlamıyorum.
10:21Ferdi Zeyrek 3 ay önce öldü.
10:23Yakın bir tarihte uyarı yaptık.
10:2623 Nisan'da evet 23 Nisan'da yapmıştık o çıkmıştı.
10:30Önümüzdeki süreçte de bir beklenti var.
10:33Balıkesir'de Sındırkı'da.
10:34Balıkesir'de demiyorum bak Balıkesir başka bir şey.
10:37Sındırkı tamam Balıkesir Sındırkı'da da demiyorum.
10:40Sındırkı'da bir tane fay kalmış olabilir diyorum.
10:43Ama o büyük deprem yapmayacak.
10:44Eğer 3'ü birinize kırılsaydı büyük deprem olur da ayrı ayrı kırıldı ve bitti diyorum.
10:49Ama diğeri de Simav'da ise şüphelendiğimiz yerde Simav'un kuzeyindeki fayda Akisar gibi deprem fırtınası yapıyor.
10:56Kızacaksınız ama kafalar karışmasın diye.
10:58Hayır sen hiç girme.
10:59Benim söylediğim dışında sen girme.
11:01Buyurun.
11:01Bitti mi yayınımız?
11:02Bitti mi devam ediyor hocam.
11:03Sen doğru mu söylüyorsun yayın devam ediyor?
11:05Gerçek söylüyorum evet.
11:06Bana ihtimad edebilirsiniz.
11:08Ben ya tamam tamam kapatın ya tamam yeter artık dönüşmüyorum.
11:11Lütfen lütfen.
11:12Şöyle hayatım bak yayınsa ben yayından çıktım tamam.
11:16Söyle oraya de ki hoca bitirdi de.
11:19Tamam hocam çok teşekkürler ama sizin son uyarınız yani olabilir ihtimali var.
11:25Son söz bunu alalım.
11:27Hayır ben bir daha sözüm yok.
11:29Benim son sözüm yok.
11:30Başından beri her sözüm kıymetli.
11:32Tamam hocam.
11:33Çok teşekkür ediyorum.
11:34Çok sağolunuz.
11:35Tabii Şener Hoca bildiğimiz Şener Hoca.
11:38Önümüzdeki süreçte de bilgilerinden isifade etmeye devam edeceğiz ama daha önce işaret ettiğim noktaydı ifadesi önemli.
11:47Sındırga noktası.
11:48Orada kırılan fayları takip ettiğini bir deprem daha oluşma ihtimali var şeklindeki açıklamasını da not edelim.
11:56Şimdilik aktaracaklarımız bunlar olsun.
11:59Kameraman arkadaşım Doğukan Yıldırım'la birlikte sözü tekrar size bırakalım.
12:03İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:04İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:04Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
12:04İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:04Bye.
