00:00Şimdi şu deprem, 6.2'lik deprem şu, 12.49'daki deprem, ne kadar sürdü?
00:09Yaklaşık kaynak mekanizması çözümlerine göre derinliği 10 kilometre civarında ve 12.5-13 saniye,
00:17%95'lik enerjisini ilk 10 saniyede açığa çıkarttı.
00:2012.5-13 saniyelik bir deprem.
00:22Simoloji açısından.
00:24Ama yüzeyde vatandaşların hissettikleri farklı olacaktır.
00:27Ne kadardır?
00:28Mesela ben ne kadar sallandı, ne kadar sürdü?
00:30Belki bir 20 saniye hissetmiş olabilirsiniz.
00:3220 saniye sürdü.
00:33Birinci deprem fazlarımız var.
00:35P dalgaları, sonra S dalgaları, ikinci depremleri, sonra yüzey dalgaları geliyor.
00:39Bunlar hepsini farklı periyotlarda, farklı frekanslarda hissediyoruz.
00:42Her bir vatandaş bunları farklı deprem olarak algılıyor.
00:44Aslında bir depremin ürettiği başka fazlar, yansıtıyor.
00:48Ben evimde oturuyordum.
00:49Hocam kaç saniye sürdü benim açımdan bu deprem?
00:5110-12 saniye sürdü ama belki 20 saniye hissettiniz.
00:55Onun hissiyatı da değişir.
00:56Değişebilir, kişiden kişiye göre değişir.
00:58O kadar.
00:59Yapınıza göre, üst yapınıza göre, zemin yapınıza göre.
01:01Evinize göre, binanıza göre.
01:04Tamam.
01:04Peki, bir sorun daha var.
01:08Derinlik çok önemli midir?
01:10Evet, önemlidir.
01:11Aslında bu 10 kilometre civarında bir deprem.
01:146.9.
01:15Bunlar bilmiyorum, herhalde AFAD'ın verilir.
01:17AFAD'ın verilir.
01:17Ama yani Kandilli olsun, Atina Rastane olsun, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa'da başka veri grupları var.
01:23Ne diyorlar?
01:23Yaklaşık 10 kilometre civarında.
01:25Peki.
01:2512 kilometre, evet.
01:27Derinlik arttıkça vereceği zarar artar mı?
01:32Hissetme açısından değişebilir mekanizmaya göre.
01:35Burada derinlikten ziyade depremin oluşturduğu, yani açığa çıkan sismik, elastik dalgaların açığa çıkan enerjinin boyutu, büyüklüğü önemli.
01:42Peki, boyut büyük müydü bu depremde?
01:44Yok, 6.2 küçük bir deprem.
01:46Çünkü 26 Eylül 2019'dan, kumburgaz açıklarından biz bir 5.7'lik deprem yaşadık.
01:54Aynı bölgede, 5 yıl sonra, işte 6 yıl diyebiliriz, ikinci bir depremi hissediyoruz.
02:00Onda bu kadar çok artacak, o depremi çalıştığım ve uluslararası bir yayına da dönüştürdüm.
02:03Çok iyi bildiğim bir bölge.
02:04Bu canlı yayında şu anda bu nedir Onur?
02:07Artçılar herhalde bölge izleme...
02:09Deprem haritası, kandillinin.
02:11Tabii, olabilir. Bunlar güncel artçıları anlatıyor.
02:13Bunlar ne demek hocam?
02:14Artçı depremler, küçük depremcikler, minyatür depremler, bunu büyük ana depremin oluşturduğu depremler buradan itibaren ve yayılımını gösteriyor.
02:22Yani bu depremimiz 6.2'lik deprem, ana şokun oluşturduğu hiposantır ya da eposantır dediğimiz yerden itibaren,
02:28büyük çekmece açıklarına doğru yürüyerek o 40-50 tane depremi üretti ve yırtılarak geldi.
02:34Yaklaşık 30 kilometre veya biraz daha büyük bir faiz onu kırıldı.
02:38Ve bu enerjisini boşaltıyor, halen boşaltacak.
02:40Bu iyi bir şey mi?
02:41İyi bir şey, evet.
02:42Ama o bölgenin aktifliğini gösteriyor.
02:44Ama bu sorunuzun, düşünüyorum kafanızın arkasında, beklenen İstanbul'da bu depremi değil.
02:49Peki, onu konuşacağız.
02:50Evet.
02:50Yani burada bir fay kırıldı, bu artış...
02:55Düzlemin boyunca kırılganlığı devam eden fay parçalarını gösteriyor.
02:59Bu fay parçalarının olması şey midir, iyi midir?
03:03Evet, bildiğimiz yer çok...
03:04Enerji boşaltması.
03:05Enerji boşalıyor ama bir taraftan da bir yere stres transfer ediyor ya da stresi boşaltıyor.
03:10Onu konuşacağız.
03:11Tamam.
03:11Bir dakika.
03:11Peki, 48 saatlik bir süreç içerisinde 6.2 büyüklüğünde bir deprem bekliyor muyuz?
03:20Burada beklemiyoruz.
03:21Bu benim kişisel bilgim, öngörüm, beklentim.
03:25Ama tabii deprem tahmini ve öngörü de bulmak iki farklı.
03:28İhtiyaten diyorsunuz.
03:29İhtiyaten söylüyorum.
03:30Çünkü bu 6 Şubat 2023'teki yaşadığımız Kahramanmaraş depremleri gibi de değil.
03:35Dolayısıyla geometrisi de farklı.
03:38Oralara taşımak istemiyorum.
03:39Ama bu beklediğimiz Kuzey Anadolu fayının Marmara Denizi içerisinde geçen kolları üzerinde olan bildiğimiz, beklediğimiz bir yerde,
03:47son 5 yılda tekraren biriken, 2019'dan bu yana aktif olarak biriken sismik enerjinin boşaldığı ikinci bir deprem.
03:53Bu şu demek, belki 5-6 yıl sonra aynı bölgede bir deprem daha olacak.
03:57Peki, bunun birincisi ne zaman oldu?
03:58İşte 26 Eylül 2019'da oldu.
04:02Kaçtı onun büyüğü?
04:025.7.
04:04Ha, o meşhur deprem.
04:04Tungurgaz depremiydi.
04:05Tamam, evet.
04:06Bütün İstanbul, hatta Gölcük.
04:07Bu onun devamı diyorsunuz.
04:08Aynı bölgede aynı fay zonu, kırık zonu üzerinde.
04:11Ama bu fay geometrisini birazdan arkadaşlar verirse, diğer kolları, yani segment diyor ucu olarak arkadaşlar,
04:17fay parçalarını kıracak mı, kırarsa nasıl olur, tek parça mı, iki parça mı, peş peşe mi gibi soruları doğuruyor.
04:22İçerisinde barındırıyor.
04:24Peki, bu o zaman 5 yıllık bir birikimin sonucu.
04:26Muhtemelen öyle ve bu dolayısıyla bu enerjinin devamını gösteriyor.
04:30Biraz önce bahsettiğimiz yer şurası.
04:32Burası kırılmıştı, tekrar kırıldı.
04:34İleriye doğru gidiyor.
04:35Şuralarda sismik boşluklarımız var.
04:37Biz depremin mekanizmasını çözdüğümüz zaman bu sağ yönlü bir doğrultu atımlı faylarına biraz eğimi var.
04:41Eğim açısı, yırtılma mekanizmasının doğrultusu ve dirinliği değişiyor.
04:45Normal fay bileşenli ya da ters fay bileşenli olma durumuna göre sismik enerjiyi transfer ederken stres mi biriktiriyor,
04:51boşaltıyor mu sorusu biraz çok erken cevaplamak için.
04:53Peki, nerede oldu deprem?
04:55Tam işaretlemediler ama bu şu bölge içerisinde, şu zon içerisinde, devamında.
04:59Buna biz Silivri açıkları mı diyoruz?
05:01Tumurgaz açıkları, Silivri, Marmara ve Elis açıkları diyoruz üçte.
05:04Denizde oldu yani.
05:05Denizde, üst kabukta oluştu.
05:0810 kilometre sığ bir deprem ama bilinen, beklenen bir deprem.
05:11Bir şey sorabilir miyim?
05:11Evet.
05:12Bu fay hattına hangi at veriliyor?
05:15Bu ne fay?
05:15Kuzey Anadolu fayının kuzey sınır fayı diyebiliriz.
05:17Orta Marmara diyebiliriz.
05:18Hangi fay burada fayi?
05:19Bu kırmızının devamı, şu kalın çizgilerin tamamı, Kuzey Anadolu fayının, Kuzey Marmara kolu,
05:24Kuzey kolu, Gaziköy'den, Ganos'tan, Halki'de kadar, diğer fay parçalar.
05:28Boşluk ne peki?
05:29Boşluk iyi haritalar ama bu doğru bir harita değil.
05:31Bundan çok daha nitelikli, kaliteli.
05:33Boşluk yok normalde öyle mi?
05:34Normalde yok, birleşiyor.
05:36Yani Marmara Denizi, bizim özellikle 99 depreminden sonra çalıştığımız İstanbul Teknik Üniversitesi
05:41ve diğer kurumlarla beraber en iyi bilinen, çalışılan bir iç deniz dünya.
05:4599 depreminin yeri neresiydi? Kırılan fay neredeydi?
05:50Gölcük, Maşıkıya arasında birinci fay, Yalova'ya, Hersek Veltesi'ne kadar uzandı, Adapazarı'na kadar gitti,
05:57Sapanca'ya açıklarına kadar, sonrası 12 Kasım'da da 99'da da Dünce'de oldu.
06:02Yaklaşık 143 kilometre kırıldı 7.4'te.
06:05Artı 7.2 deprem.
06:06Şimdi tarihi soruyu soruyorum.
06:08Yani herkes şunu merak ediyor.
06:10Bu deprem, uzmanlar diyorlar ki çok büyük bir deprem gelecek, İstanbul'u vuracak, 7 olacak, 8 olacak falan.
06:19Büyük bir depremden bahsediyor uzmanlar.
06:22Bu deprem, yaşadığımız bu deprem, o deprem mi yoksa bu bambaşka bir deprem mi?
06:29Bazı uzmanlar diyorlar ki bu, bak şöyle, iyimser uzmanlar var.
06:36Onlar diyorlar ki bu depremle İstanbul'da 7'nin üzerinde deprem ihtimali düşmüştür.
06:43Deprem olma ihtimali düşmüştür.
06:45Bravo Onur, çok güzel hazırlamışsın.
06:47Kötümser uzmanlar da diyorlar ki, ikiye bölündüler, değil mi?
06:51Bu deprem, beklenen büyük İstanbul depreminin habercisidir diyorlar.
06:57Hangi görüşe yakınsınız?
06:58Ben daha çok, yani kötümser uzman tabirini kabul etmiyorum.
07:03Ama işin mutfağında çalışan birisi olarak, 45 yıldır sismoloji uzmanı olarak bütün bir Doğu Akdeniz'i çalıştım.
07:08Çalışmadığım en hemen hiçbir deprem yok.
07:11Ama 17 Ağustos 99 depremi dediğimiz zaman, Gölcük diyelim, Marşukya civarında bir 7,5'luk depremimiz oldu.
07:18Bu tarafta da 1912 7.4'lü Ganos-Gaziköy fayımız var.
07:22Burayı sürekli geriyoruz.
07:23Bu fay kırık, aynen parmağımızdaki boğumlar gibi parçalar halinde kırılmış.
07:28Ve her deprem sonrasında mikrofon uzatılıyor.
07:31Şimdi hangisi kırılacak?
07:32Kırılırsa hangi büyüklükte olacak?
07:33Bu, biraz önce anlattığım 26 Eylül 2019 depremin olduğu kumburgaz hafızası içerisindeki fay kolu üzerinde oluşan ikinci deprem.
07:42Demek ki 5-6 yılda aynı yerde, aynı benzer büyüklükte bir enerji birikimi olmuştur.
07:46Bu, yürüyerek Büyükçekmece açıklarına kadar 5,5 büyüklüğünde artçılar da oluşturacak şekilde değer değiştirdi.
07:52Ve transfer ediyor.
07:54Size bir şey soracağım, bir dakika.
07:55Şimdi az önce gördük bir fay hattıdan bahsediyoruz.
08:01Bu sonuçta bugün yaşanan deprem de o fay hattı üzerinde oldu.
08:04Ben sınırlı bilgimle soruyorum.
08:09Mevcut fay hattında 6.2'lik bir deprem, bir enerji boşaltması olmuyor mu?
08:18Yani onu niye ona saymıyorsunuz?
08:19Oluyor ama çok küçük bir enerji.
08:21Yani büyük bir deprem yaşamadık.
08:226.2'lik deprem büyük bir deprem değil.
08:24Bu 6.5'i, 6.8'i aşmış olsaydı ya da 7 olsaydı çok farklı bir manzarayla karşılaşacaktık bugün.
08:31Yani ülkemizde özellikle son deprem yönetmelikleri ve yapılaşma teknolojilerinin iyileşmesiyle son yıllarda yapılan bir takım üst yapılarda iyileştirilmişler.
08:39Hastanelerde, okullarda güçlendirmeler, çelik, beton harve yapılarımız var.
08:43Bunlar depreme dayanabilirler.
08:446.2 büyük deprem değil mi?
08:46Büyük bir deprem değil. Orta büyüklükte bir deprem.
08:47Orta büyüklükte bir deprem.
08:48Yani ben böyle bir büyüklükte İstanbul gibi ya da yakın çevresindeki coğrafyada yıkımı beklemezdim.
08:54Bir tane işte.
08:546.2'de beklemez misiniz?
08:55Beklemem. 6.5'u bulması lazım.
Yorumlar